Διάβασα την "Γυφτοπούλα" του Παπαδιαμάντη

και οφείλω να ομολογήσω ότι ενθουσιάστηκα !

Αν υπάρχει ένα συμπέρασμα το οποίο απεκόμισα από την ανάγνωση αυτή, είναι ότι η στερεότυπη αντίληψη ότι ο Παπαδιαμάντης διαπρέπει στο διήγημα αλλά υστερεί στο μυθιστόρημα είναι ψευδής.

Η "Γυφτοπούλα" είναι ένα σχετικά εκτενές έργο, καταλαμβάνει 281 σελίδες στην έκδοση των Απάντων του Παπαδιαμάντη του 1954 απο τον εκδοτικό οίκο Δημητράκου. Άρα μπορεί κάλλιστα να θεωρηθεί μυθιστόρημα και όχι απλά ένα μεγάλο διήγημα.

Η πρωταγωνίστρια είναι φανταστικό πρόσωπο, που ζεί τις παραμονές της Άλωσης στην Λακωνία και συνδέεται με τον φιλόσοφο και αμφιλεγόμενο πολιτικό μεταρρυθμιστή Πλήθωνα. Στο προσκήνιο φωτίζεται το δράμα της κόρης, στο παρασκήνιο απεικονίζεται η ουτοπική προσπάθεια ενός διαννοουμένου να αντιταχθεί στον ρού της ιστορίας και να επιχειρήσει ένα απονενοημένο άλμα προς το παρελθόν.

Ο Παπαδιαμάντης είναι κλασικός συγγραφέας και δεν παραγνωρίζει την αξία της πλοκής στο έργο του. Η "Γυφτοπούλα" κρατάει το ενδιαφέρον του αναγνώστη απο την αρχή ως το τέλος. Από την πρώτη σκηνή του έργου ο συγγραφέας τοποθετεί το έργο του στο χώρο και τον χρόνο και αιχμαλωτίζει την προσοχή με μια σειρά απο σκηνές δράσης και καταδίωξης.

Το μεγαλύτερο μέρος του έργου διαδραματίζεται στην Λακωνία, στο σπίτι του Πρωτόγυφτου, όπου η πρωταγωνίστρια μεγαλώνει ως κόρη του μαζί με την υπόλοιπη οικογένεια. Παρ' ότι φαινομενικά αυτή είναι μια περίοδος στασιμότητας, ο Παπαδιαμάντης, φροντίζει να μας προβάλει την απόσταση που χωρίζει την Αιμά, αυτό είναι το όνομα της κοπέλας, απο τον περίγυρο της ως προοίμιο της καταδίωξης και του χωρισμού που θα ακολουθήσει.

Τολμώ δε να ισχυριστώ ότι το έργο είναι κατάλληλο για να μεταφερθεί στον κινηματογράφο, η σκηνή που η κοπέλα μπαίνει έντρομη στο καπηλειό του Κατούνα και λαχανιασμένη βρίσκεται παγιδευμένη σε μια γωνιά ενώπιον των διωκτών της είναι εξόχως κινηματογραφική.

Φυσικά όμως οι αρετές του μυθιστορήματος δεν εξαντλούνται στην πλοκή.
Η αγάπη του Παπαδιαμάντη για τη φύση είναι ένας απο τους σταθερούς άξονες του έργου του. Η "Γυφτοπούλα" είναι γεμάτη απο ποιητικές σκηνές που περιγράφουν και υμνούν την φύση. Αυτό όμως που κάνει τον Παπαδιαμάντη να ξεχωρίζει είναι ότι η αγάπη του αυτή δεν εξαντλείται σε μια μονότονη λυρική φόρμα αλλά μπορεί να εκδηλωθεί και με πιο απλά, "φθηνά", υλικά.

Ο διάλογος του Τρέκλα με τον σκύλο του τον Χόμο είναι  χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Ο βίαιος Τρέκλας κάποτε βασανίζει τον σκύλο και κάποτε του εξομολογείται τα προβλήματα του, με τον Χόμο να κατέχει την ηθική ανωτερότητα. Οι Πατέρες της ερήμου ομολογούσαν ότι ο σκύλος τους ήταν καλύτερος απο αυτούς γιατί είχε πιο πολύ αγάπη και δεν κατέκρινε, ο Παπαδιαμάντης στο ίδιο μήκος κύματος καταλήγει ότι <<Ως χαρακτήρ ο Χόμο ήξιζεν αναμφιβόλως κάτι πλειότερον του Τρέκλα, αλλ' όμως δεν εξετιμάτο κατά την αξίαν του>>.

Τελειώνοντας την αναφορά στα στοιχεία που κάνουν το έργο να ξεχωρίζει, οφείλω να ομολογήσω ότι όπως και στα υπόλοιπα έργα του Παπαδιαμάντη, ο λεκτικός πλούτος εντυπωσιάζει. Πλειστάκις χρειάστηκε να σταματήσω την ανάγνωση για να καταλάβω (και μετέπειτα να θαυμάσω) μια λέξη που χρησιμοποιεί ο συγγραφέας. Αυτός ο εκφραστικός πλούτος είναι πάνω από όλα που ελκύει και τον σύγχρονο αναγνώστη στο έργο του μεγάλου Σκιαθίτη. Όχι ως μια πλούσια, αλλα απηρχαιωμένη εκδοχή της γλώσσας μας, εν είδει μουσειακού εκθέματος. Αλλ' ως ακριβέστερη και κομψότερη πρόταση περιγραφής των πραγμάτων, που επιφέρει αυτόματα και την αναβάθμιση της ζωής μας.

Την εποχή μου, στην εκπαίδευση ο Παπαδιαμάντης δεν ήταν δημοφιλής. 

Εξ' ού και αγνοώ το μεγαλύτερο μέρος του έργου του.

Ο ίδιος φρόντισε πέραν πάσης αμφιβολίας να ορίσει τους κυριότερους άξονες αναφοράς του : την λατρεία προς τον Χριστό, τον έρωτα της φύσης και την <<μετά στοργής>> εξιστόρηση των γνησίων Ελληνικών ηθών.

Αυτοί φαίνεται τον έφεραν σε ανοικτή σύγκρουση με το φιλολογικό / σχολικό κατεστημένο της εποχής, το οποίο, έχοντας πιά κατακτήσει την κυβέρνηση (και παρ' ολίγο την εξουσία, για να θυμηθούμε και την Περιστέρα) υπηρετούσε το όραμα της Αλλαγής και προέβαλε ψυχαναγκαστικά άλλες κορυφές των Ελληνικών Γραμμάτων π.χ. τον Καβάφη. Το αποτέλεσμα ήταν η περιορισμένη διδασκαλία του έργου του να τον περιγράφει ως μια καρικατούρα του εαυτού του, ένα καταθληπτικό, θρησκόληπτο, με απηρχαιωμένους λεκτικούς κώδικες. Ο Παπαδιαμάντης δεν είναι τίποτα απο αυτά. 

Η Αιμά είναι διωκόμενη αλλά πουθενά δεν παρουσιάζεται ως θύμα. Παρά τους περιορισμούς της φτωχής της ζωής, καλλιεργεί ένα ωραίο κήπο και όταν μπαίνει σε κίνδυνο, αντιδρά δυναμικά.

Στο πολιτικό πεδίο, ο Παπαδιαμάντης δεν ασπάζεται θεωρίες συνομωσίας για την δυστυχία των Ελλήνων της εποχής του (σε αντίθεση με κάποιους Έλληνες της εποχής μας) και αναφέρει ρητά την ευθύνη των ανθρώπων ως κύρια αιτία των προβλημάτων τους. Γράφει χαρακτηριστικά

<< ... τα τε άλλα εική ειρήσθαι, και την βασιλεύουσαν πόλιν, ει πέπτωκεν, ουχί μοίρα και αίση τινί θεία πεπτωκέναι, αλλά δι' ολιγωρίαν και ραστώνην την συμφοράν ταύτην επελθείν ...>>

Στο κοινωνικό πεδίο, ο Παπαδιαμάντης, δεν ανέχεται τους υποκριτές. Εξανίσταται ακόμα και με τις άδικες επιθέσεις προς την θεά του έρωτα Αφροδίτη και στηλιτεύει αυτούς που  <<... εν τω κρυπτώ μεν έθυον εις αυτήν και εις τον Διόνυσον και εις την αγέλην αυτού, εν τω φανερώ δε ύβριζον και διέσυρον>>.

Ο Παπαδιαμάντης, μάλλον δίκαια, έχει χαρακτηριστεί ως ο <<Άγιος>> των Ελληνικών γραμμάτων.

Είναι αγαθός, αλλα όχι αφελής, η κρίση του είναι αυστηρή αλλά ξέρει να δικαιολογεί . Εν τέλει, είναι ένας <<άγιος>> με λεπτό, ειρωνικό χιούμορ που ξέρει πότε πότε να χαμογελά πονηρά :

<<Ο Πρωτόγυφτος έγινε πράγματι άφαντος και ουδέν πλέον ηκούσθη περί αυτού. Όσον δια τον Βούγκον, ούτος εργαζόμενος φιλοπόνως εγηροτρόφησε την πτωχήν γύφτισσαν, μέχρις ότου οι δύο αυτής κρεμαστοί οδόντες έπεσον, και δεν ηδύνατο πλέον να μασσήση. Τότε δε παθούσα εξ ατροφίας μετέβη εις ανεύρεσιν των δύο κοπτήρων της>>.

Ζυρίχη, 2020/03/15

Ο Θωμάς απο τη συμπρωτεύουσα

Ο Θωμάς γεννήθηκε το 1955 στη συμπρωτεύουσα, στο σπίτι της γιαγιάς του. Γενιά του Πολυτεχνείου. Μεγάλωσε μια ζωή στερημένη. Έχασε μάλιστα και κάμποσες χρονιές εργαζόμενος μαζί με τους γονείς του στα χωράφια. Το ταλέντο όμως δεν κρύβεται ακόμα και μέσα στους αγρούς.

Στα 10 του έμαθε για το τελευταίο θεώρημα του Φερμά και την εικασία του Goldbach. Σύντομα ανακάλυψε και μια δική του απόδειξη του Πυθαγορείου θεωρήματος. Όταν έφτασε η ώρα να επιλέξει, σπούδασε στο Μαθηματικό στην πρωτεύουσα όπου εν τω μεταξύ είχε μετακομίσει η οικογένεια του μετά την μεταπολίτευση. Σε έξι χρόνια απεφοίτησε και με το μεταπτυχιακό στο χέρι έψαχνε για το επόμενο βήμα.

Μπορεί να ήταν Μαοικός, όπως και οι πιο πολλοί εκείνη την εποχή, αλλά όταν ο πρύτανης του πανεπιστημίου και ο πρόεδρος του Μαθηματικού του έδειξαν τον δρόμο για την Αμερική, τον ακολούθησε σταθερά.

Ένας συμπατριώτης καθηγητής βρέθηκε και έγινε ο επιβλέπων του Θωμά. Γρήγορα-γρήγορα έβγαλε το πρώτο του αποτέλεσμα αλλά ο μεγαλό-καθηγητής επέμενε να στρέψει την έρευνα προς το δικό του μεγάλο όνειρο. Εκεί άρχισε ο Γολγοθάς του Θωμά. Χρόνια σκληρής εργασίας πάνω σε μια περιοχή που δεν τον ενέπνεε, προσπαθώντας να αποδείξει κάτι που στο τέλος απεδείχθη λανθασμένο. Αυτό δεν του το συγχώρησε ο εγωισμός του επιβλέποντος. Έφυγε κακήν-κακώς απο το πανεπιστήμιο, χωρίς συστατικές επιστολές σε ένα κόσμο που θεοποιούσε τον ανταγωνισμό.

Εκεί ο Θωμάς ένιωσε την αδικία στο πετσί του. Για να επιβιώσει, δούλεψε σε κάθε δουλειά που έβρισκε μπροστά του: λογιστής, σερβιτόρος, μέχρι και ντελιβεράς. Τα βράδια σε φτηνό ξενοδοχείο. Τα πάντα για να βγεί ο επιούσιος. Τίποτα όμως δεν μπορούσε να τον λυγίσει. 15 χρόνια αργότερα από την έξωση του απο το πανεπιστήμιο, βρήκε μια θέση βοηθού. Διδασκαλία στους πρωτοετείς.

Όλα αυτά τα χρόνια ο Θωμάς δεν σταμάτησε την έρευνα. Το ανήσυχο μυαλό του γύριζε πάντα πίσω στη θεωρία των αριθμών που τον σαγήνευε. Εκμεταλεύτηκε κάθε διαθέσιμη στιγμή και 23 χρόνια αργότερα συντάραξε την διεθνή επιστημονική κοινότητα ανακοινώνοντας την απόδειξη ενός πανάρχαιου προβλήματος: υπάρχουν άπειρα ζεύγη πρώτων αριθμών που έχουν σταθερή απόσταση ο ένας απο τον άλλο. Ο πρώην απόκληρος έγινε ο εκλεκτός της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας.

Σε αυτό το σημείο η ιστορία του Θωμά σταματάει. Αν σε συγκίνησε, φίλε αναγνώστη, είναι γιατί γράφτηκε επι τούτου. Όλα τα πρόσωπα που αναφέρθηκαν και τα γεγονότα είναι αληθινά και μπορείς να τα επαληθεύσεις.  Ο συγγραφέας διέπραξε μια μόνο μικρή ζαβολιά. Εκμεταλεύτηκε αυτό που οι ψυχολόγοι ξέρουν καλά και ονομάζουν "confirmation bias", ήτοι την έμφυτη τάση μας να πιστεύουμε τις ιστορίες που επιβεβαιώνουνν τις πεποιθήσεις μας.

Βλέπεις μετά απο τόσα χρόνια αριστερής προπαγάνδας έχουμε συνηθίσει να δεχόμαστε μερικές "αλήθειες" ως αυταπόδεικτες π.χ. η αριστερά έχει το περίφημο ηθικό πλεονέκτημα, η εργατική τάξη είναι πιο έξυπνη αλλά δεν προοδεύει γιατί αδικείται κλπ κλπ. Όταν μάλιστα τις υποστηρίξουμε με συναισθηματικά φορτισμένες εκφράσεις τότε η παράδοση του νού είναι ανευ όρων.

Το πλήρες όνομα του Θωμά είναι Yitang "Tom" Zhang.  Tom, δηλαδή Θωμάς, είναι το όνομα που υιοθέτησε στην Αμερική. Η συμπρωτεύουσα της ιστορίας μας είναι η Σαγκάη και πρωτεύουσα το Πεκίνο. Ο Θωμάς δεν δούλευε στα χωράφια γιατί η κοινωνία είναι άδικη, αλλά γιατί εκεί έστειλε τους γονείς του η "πολιστική επανάσταση" του αρχι-σφαγέα Μάο. ´Εφυγαν απο εκεί όταν τελείωσε αυτό το πανάκριβο σε ανθρώπινες ζωές πείραμα, Η δε "μεταπολίτευση" της Κίνας έγινε όταν ο Μάο πέθανε και ο κόσμος ανέπνευσε μια σχετική έστω ελευθερία.

Ο Θωμάς κατάφερε να αρχίσει τις σπουδές του στα 23 του χρόνια το 1978. Την ίδια εποχή που πολλοί απο τους συνομίληκους του της γενιάς του Πολυτεχνείου είχαν την επιλογή να δηλώνουν Μαοικοί ο Θωμάς μας δεν είχε καμμιά άλλη επιλογή απο το να δηλώνει μόνο Μαοικός.

Οι σπουδές του στην Αμερική κράτησαν 9 χρόνια και οι καθηγητές του τον έστειλαν εκεί όχι μόνο γιατί ήταν ιδιοφυής αλλά και γιατί ήθελαν όταν γυρίσει να αρχίσει μια σχολή στο αντικείμενο της επιλογής τους. Η έννοια της ατομικής επιλογής και ελευθερίας είναι άγνωστη στα ολοκληρωτικά καθεστώτα.

Ο Θωμάς όντως ένιωσε την αδικία "στο πετσί του". Παρ'όλα αυτά δεν ένιωσε κανενός είδους, ταξικό, μίσος. Αντίθετα, προτίμησε να ευχαριστεί τους ανθρώπους που τον βοήθησαν και να ασχολείται με το αντικείμενο που τον εμπνέει.  Η δημιουργία μπορεί να φέρει χαρά.

Βλέπεις αγαπητέ αναγνώστη ο Θωμάς ανήκει στην κατηγορία των ξεχωριστών εκείνων ανθρώπων που δεν πιστεύουν ότι η καριέρα είναι "χολέρα". Δούλεψαν σκληρά για να καλλιεργήσουν το δώρο που τους έδωσε η φύση και ως εκ τούτου ξέρουν να εκτιμούν τη διαδρομή τους. Βλέπουν τα δίκαια προνόμια που απολαμβάνουν ως ευθύνη και υποχρέωση για να δουλέψουν ακόμα πιο σκληρά και να επιστρέψουν στους άλλους περισσότερα για την βοήθεια που έλαβαν. Μια πραγματική επένδυση για την κοινωνία.

Η Αριστερά παγκοσμίως, και ιδιαίτερα στην Ελλάδα, φιλοδόξησε να παίξει το ρόλο της "μάνας" μιας κοινωνικής τάξης που η ίδια εφηύρε, τους προλετάριους. Όταν διαψεύστηκαν οι μεσσιανικές της προσδοκίες για το θρίαμβο του κομμουνισμού, έστρεψε το "μητρικό" της ενδιαφέρον προς άλλες φανταστικές ομάδες διωκομένων και αδικημένων. Με το αζημίωτο φυσικά.

Υπάρχουν δίπλα μας άτομα που παράγουν περισσότερο και δίνουν δουλειά σε άλλους; Αυτό σημαίνει εξ΄ορισμού ότι κάποιοι άλλοι κερδίζουν λιγότερα και η μάνα Αριστερά σπεύδει σε βοήθεια τους.

Υπάρχουν δίπλα μας άτομα που προστατεύουν την πατρίδα και την κοινωνία; Αυτό σημαίνει ότι εξ΄ορισμού συγκρούονται με κάποιους που έχουν την ανάγκη της μάνας Αριστεράς.

Υπάρχουν δίπλα μας άτομα που διακρίνονται; Αυτό σημαίνει ότι κάποιοι άλλοι συγκριτικά υστερούν. Συνεπώς, η αριστεία είναι ρετσινιά. Δουλειά της μάνας Αριστεράς να την καταγγείλει.

Η Αριστερά καλλιέργησε μια ρητορική μίσους και απαξίωσης προς το έθνος, την κοινωνία και τις αρχές που τις στηρίζουν. Κατ΄αυτόν τον τρόπον επιτίθεται στην κότα που γεννά τα χρυσά αυγά. Αφού βέβαια τράφηκε αρκετά με την "ομελέτα" που αυτά παρήγαγαν.

Νομοτελειακά όμως κάποιο αυγό θα ξεφύγει και το προιόν του όταν ανδρωθεί θα αντεπιτεθεί στα τρωκτικά που λυμαίνονται το κοτέτσι. Μένει να αποδειχθεί αν αυτό το αυγό θα είναι υγιές ή το αυγό του φιδιού.

ΥΓ. Αν σε διασκέδασε αυτό το κείμενο, στείλε το σε τρείς αριστερούς φίλους σου και το σύμπαν θα συνομωτήσει για να σου στείλει μια μερίδα πάπια Πεκίνου και ένα αντίτυπο του "The road to serfdom" του Φ. Χάγιεκ με αφιέρωση απο τον Τζάκι Τσάνγκ :)

Cena Tsiprani

Δεν νομίζω να υπάρχει μεγαλύτερη χαρά στον κόσμο απο αυτή του αμαθούς όταν διαφημίζει την υποτιθέμενη γνώση του. Μας το έχει πεί άλλως τε και ο λογοτέχνης Ζ. Παπαντωνίου στο πασίγνωστο ποίημα του "Ο παπαγάλος". Ο συμπαθής, εν τη αγνοία του, πρωθυπουργός της κοκκινόμαυρης κυβέρνησης μας ομοιάζει σε αυτό με το πολύχρωμο πτηνό. Έμαθε λατινικά και το διατυμπανίζει παντού με την μοναδική φράση που ξέρει: Pacta sunt servanda!

Θα μου πείτε αυτό δεν είναι για γέλια, μάλλον για κλάματα είναι. Όντως, όσοι είχαν την τύχη να υποστούν την σχολική εκπαίδευση πρίν απο τα ολέθρια χρόνια του ΠΑΣΟΚ και των εκπαιδευτικών μεταρρυθμίσεων της μεταπολίτευσης, όσοι μελέτησαν την Ελληνική γλώσσα και ιστορία, όσοι διδάχθηκαν λειτουργική και κατήχηση αντί για "Ολυμπιακή Παιδεία", δικαιούνται να θλίβονται με την αγραμματοσύνη του πολιτικού μας κόσμου, ιδίως της αριστερής πλευράς του.

Οι σκέψεις αυτές όμως είναι μαύρες και δεν ταιριάζουν με το κλίμα της εποχής. Μέρες που είναι χρειαζόμαστε και λίγη αισιοδοξία έστω και με την μορφή της σάτιρας. Αν συμφωνείτε δεν είστε μόνοι. Φαίνεται ότι αρκετούς αιώνες πρίν ο Πάπας Ιωάννης ο 8ος ένιωθε παρόμοια και ανέθεσε στον Ιωάννη τον Διάκονο να συγγράψει μια Βιβλική παρωδία, που ψευδώς απεδόθη στον Άγιο Κυπριανό (πρακτική πολύ συνηθισμένη τότε) εξ'ού και το όνομα αυτής: Cena Cypriani!

Η Cena (ή Coena κατ' άλλους) περιγράφει την γαμήλια δεξίωση του Βασιλιά Ιωήλ στην Κανά της Γαλιλαίας στην οποία είναι κεκλημένοι γνωστά πρόσωπα της Παλαιάς και Καινής Διαθήκης. Η διήγηση παρουσιάζει κάθε ένα πρόσωπο με ένα σχόλιο, ενίοτε αιχμηρό, και στο τέλος καταλήγει με την επιστροφή των καλεσμένων σπίτι τους.

Αυτό το γνωστό περισσότερο στους ειδικούς κείμενο επανήλθε στην προσοχή του ευρέως κοινού χάρη στην αναφορά που κάνει ο Umberto Eco στον λογοτεχνικό του άθλο, "Το 'Ονομα του Ρόδου". Εκεί ένα σχετικό όνειρο το οποίο βλέπει ο δόκιμος μοναχός Ατσόν του Μέλκ, εμπνέει τον πρωταγωνιστή για να λύσει το αίνιγμα του έργου.

Οι συνεχείς αναφορές του πρωθυπουργού στα Λατινικά, η ηχητική συγγένεια του επιθέτου του με το φερόμενο συγγραφέα και πάνω απο όλα η παρωδιακή φύση της κυβέρνησης μας, έφερε στο υποσυνειδητο μου, προνομικακό χώρο δράσης του ονείρου όπως και στην περίπτωση του Ατσόν, την δική μου εκδοχή της Cena, την Cena Tsiprani! Επειδή δε, για εμάς τους ΠΑΣΟΚΟανατραφείς η μόνη σχέση με τα Λατινικά είναι τα ρητά του Τριπόδη απο τον Asterix, στη δική μου Cena η παρέλαση των χαρακτήρων θα είναι οι χαρακτήρες απο το θρυλικό comic. Έχουμε και λέμε λοιπόν:

• Baba, ο θηριώδης νέγρος τυμπανιστής που δίνει το ρυθμό στο πειρατικό και προειδοποιεί για τους επερχόμενους Γαλάτες. Τον ρόλο του διεκδικεί ο κατά δήλωση του πρωθυπουργού "μπούλης" υπουργός Εθνικής Άμυνας. Τεραστίων διαστάσεων, στρέφει την κυβέρνηση εκεί που θέλει και προειδοποιεί για τον κίνδυνο των Τούρκων.
• Τριπόδης, ο γηραιός πειρατής αποτελεί την συνείδηση του κλάδου. Δεν κάνει τίποτα, αλλά σχολιάζει με τραγικά πραγματιστική ειρωνία τα χάλια του πειρατικού με εύστοχα Λατινικά ρητά. Ως πρός το πρώτο σκέλος της αδρανείας εκφράζεται απο τον αντιπρόεδρο Γ. Δραγασάκη, ενώ τα ρητά παραπέμπουν στον υφ. Παιδείας Κ. Ζουράρι. Το θλιμμένο και μοιραίο βλέμμα παραπέμπει όμως μάλλον προς τον υπουργό Οικονομικών Ε. Τσακαλώτο.
• Μαθουσαλίξ, υπέργηρος κάτοικος του Γαλατικού χωριού. Αποτελεί τον μόνο αντιπρόσωπο της προηγούμενης γενιάς του χωριού. Η μορφή του παραπέμπει στον υπουργό Επικρατείας Α. Φλαμπουράρη, μέντορα του πρωθυπουργού και υπεύθυνο για θέματα καθημερινότητας του πολίτη.
• 'Αρτιφις, Μηχανορράφος αρχιτέκτων έχει σκοπό να σαμποτάρει ένα μεγάλο τεχνικό έργο ενθαρρύνοντας τους εργαζομένους σε απεργία και καθυστερόντας την παράδοση των υλικών, πράξεις δηλαδή που παραπέμπουν στους συγχρόνους συνδικαλιστές. Ο ρόλος πάει δικαιωματικά στον υπουργό Υποδομών κ. Χ. Σπίρτζη, πρώην πρόεδρο του ΤΕΕ, αν και θυμίζει επίσης τον πρώην υπουργό Περιβάλλοντος κ. Π. Σκουρλέτη.
• Επιδημαίς, οπαδός του πλέον "ανθρωποβόρου" οικονομικού φιλελευθερισμού της ελεύθερης αγοράς, μπορεί να πουλάει ανθρώπους με ένα γεμάτο χαμόγελο στο πρόσωπο. Διαστρέφει την γλώσσα ονομάζοντας τους ερέτες στην γαλέρα του τουρίστες. Ο πρώην υπουργός Οικονομίας κ. Γ. Σταθάκης θα μπορούσε να ενσαρκώσει τον ρόλο πειστικότατα λόγω φωνής και μόνιμου χαμογέλου. 
• Βιτριολίξ, ο μαίτρ της διχόνοιας με το πρόσωπο σαν ρέγγα, περπατάει και μυρίζει γύρω του ψαρίλα. Φτάνει απλά να παρουσιασθεί και ξεσπά τσακωμός. Φροντίζει πάντα να είναι δίπλα στην εξουσία. Θυμίζει προφανώς τον υπουργό Ενημέρωσης (!!!) Ν. Παππά ο οποίος ανοιγοκλείνει τηλεοπτικούς σταθμούς κατα το δοκούν, αγνοεί αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας και απειλεί βουλευτές μέσα στο κοινοβούλιο. 
• Γράκχους Βαρεμάριους,, ο βαριεστημένος έπαρχος της Λουτέτιας που μοιράζει τον χρόνο του μεταξύ φαγοποτίου και λαθρεμπορίου χρυσών δρεπανιών. Η ανία είναι μόνιμα ζωγραφισμένη στο πρόσωπο του. Φυσιογνωμικά παραπέμπει στον πρώην υπουργό Εργασίας κ. Γ. Κατρούγκαλο. Ο τελευταίος φαίνεται για να σπάσει την ανία του κατέφευγε σε ανοικές δηλώσεις ενημερώνοντας μας π.χ. ότι είναι "ταξικός αποστάτης"  (!!!)  
• Μονολιθίκ, ο αρχηγός του Γοτθικού αποσπάσματος που εστάλη για να απαγάγει τον Πανοραμίξ. Πολύ αγριάδα αλλά στο τέλος τζίφος. Κλασικός αν. υπουργός Υγείας κ. Π. Πολάκης.

Εδώ αγαπητοί μου αναγνώστες τελείωσε η δική μου Cena και όπως στην πρωτότυπη, η εύχη μου για το 2017 είναι οι πρωταγωνιστές της να επιστρέψουν στο τέλος σπίτι τους. Οι πειρατές του Αστερίξ το είχαν ήδη καταλάβει όταν βούλιαξαν το καράβι τους για να περισώσουν την τιμή τους λέγοντας προφητικά "Να το βουλιάξουμε μόνοι μας. Το αποτέλεσμα θα είναι το ίδιο και θα γλιτώσουμε και μερικές φάπες". Καλή χρονιά λοιπόν και αν αυτά που διαβάσατε δεν έχουν και πολύ νόημα, Tsipra sunt, non leguntur! ;)

50 χρόνια μνημόνιο!

Νομίζω πρέπει να το ομολογήσουμε. Ο τίτλος αν και παράδοξος δεν ακούγεται απίθανος. Με τα χάλια που έχουμε τα μνημόνια μπορεί να μας ταλαιπωρούν μέχρι το έτος 2066! Μια προσεκτική ανάγνωση όμως θα έπρεπε να πονηρεύσει τον αναγνώστη: ο αριθμός 50 αναφέρεται σε πραγματικό γεγονός το οποίο συνέβη ακριβώς 50 χρόνια πριν, ήτοι το 1966.

Στο πολιτικό λεξιλόγιο της χώρας πρίν απο την έναρξη της "Οδύσσειας" του ΓΑΠ, η λέξη "μνημόνιο" αναφερόταν στην συμφωνία μεταξύ του Βασιλέως Κωνσταντίνου, του αρχηγού της Ένωσεως Κέντρου Γεωργίου Παπανδρέου και του αρχηγού της συντηρητικής ΕΡΕ Παναγιώτη Κανελλοπούλου για τον σχηματισμό κυβέρνησης συνεργασίας, της κυβέρνησης Παρασκευοπούλου, και την έξοδο απο την θεσμική κρίση στην οποία είχε περιέλθει η χώρα μετά τα Ιουλιανά του 1965.

Η κυβέρνηση έτυχε ψήφου εμπιστοσύνης παρά τις αρχικές αντιδράσεις της "αριστερής" πλευράς της ΕΚ υπό την ηγεσία του Α. Παπανδρέου, αλλά τελικά κατέρευσε όταν η δικαιοσύνη απεφάσισε την διεξαγωγή έρευνας για την εμπλοκή του τελευταίου στην παράνομη οργάνωση "ΑΣΠΙΔΑ" και τα πατρικά αισθήματα του κυβερνητικού εταίρου Γ. Παπανδρέου επεκράτησαν των πολιτικών.

Δεν είναι σκοπός του άρθρου να κάνει μάθημα ιστορίας, αλλά δεν πρέπει να μας διαφύγουν κάποιες επιπλέον αναλογίες, πέραν της λεκτικής, μεταξύ της εποχής του μνημονίου του '66 με την εποχή του μνημονίου της εθνικής κατρακύλας:

• η κατά το μάλλον ή ήττον έλλειψη πολιτικής συννενόησης μεταξύ των κομμάτων και η επικράτηση ακραίων απόψεων.
• η εμφάνιση και η ανοχή φαινομένων παρανομίας και ομαδικής βίας π.χ. η πυρπόληση των γραφείων του ΔΟΛ απο το μαινόμενο πλήθος των κατα τεκμήριο νεαρών οπαδών της ΕΚ και της νεολαίας "Λαμπράκη".
• η πλήρης απώλεια σεβασμού προς την πολιτική τάξη εν μέσω κατηγοριών περι διαφθοράς.

Η συνέχεια είναι γνωστή όπως και οι εθνικές τραγωδίες που επηκολούθησαν.

Τι σχέση μπορούν να έχουν όλα αυτά με την σημερινή πραγματικότητα; Η πλειοψηφία του κόσμου της "δεξιάς" και του "κέντρου" προσπαθώντας να επιμερίσει τις ευθύνες για τις εξελίξεις που μας οδήγησαν στο σύγχρονο μνημόνιο συγκλίνει στο μοιραίο πρόσωπο του Α. Παπανδρέου και της διακυβέρνησης της "Αλλαγής" που ανέλαβε απο το 1981 και μετά : σπάταλη διαχείριση, προβολή ενός ευδαιμονιστικού προτύπου ζωής και υπεράσπιση ενός απάτριδος τοπικισμού εις αντικατάσταση του υγιούς εθνικισμού συγκροτούν το τρίπτυχο της καταστροφής.

Η προηγούμενη διαπίστωση δεν στερείται βάσεως αλλά νομίζω ότι δεν επαρκεί για να εξηγήσει πλήρως το φαινόμενο. Η διαλυτική επίδραση του συστήματος ΠΑΣΟΚ στην κοινωνία δεν αμφισβητείται αλλά πως να εξηγήσει κανείς την επί σχεδόν 20ετία υπερψήφιση του απο τον Ελληνικό λαό; Αποτελεί λογική συνεπαγωγή ότι η διαδικασία εκφυλισμού του Ελληνικού λαού είχε προηγηθεί και η ΠΑΣΟΚική εποχή υπήρξε απλώς ένα ακόμα στάδιο αυτής.

Υποστηρίζω ότι η διαδικασία αυτή ξεκίνησε στα πεζοδρόμια της Αθήνας την εποχή των διαδηλώσεων εναντίον του μνημονίου του 1966 και διαχρονικός φορέας της ήταν η παράταξη της κεντροαριστεράς. Εκεί που de facto συγκροτήθηκε για πρώτη φορά απο τους αριστερόστροφους νεολαίους της ΕΚ και τους κεκαλυμμένους κομμουνιστές των Λαμπράκηδων υπο την πολιτική πατρωνία του Α. Παπανδρέου. Η διαχρονική συνέχεια της κεντροαριστεράς δε, παρά τον κατά καιρούς κομματκό της κατακερματισμό, αποδεικνεύεται ασφαλέστατα απο την μαζική μετανάστευση του λεγομένου "σκληρού πυρήνα" του ΠΑΣΟΚ στον κυβερνητικό Σύριζα.

Υποστηρίζω λοιπόν ότι η ανερμάτιστη διαχείριση της δεκαετίας του 1980 έχει τις ιδεολογικές της ρίζες στις κρατικίστικες αναδιανεμητικές δοξασίες της οικονομικής σκέψης του Α. Παπανδρέου, το ευδαιμονιστικό πρότυπο ζωής στην υλιστική ιδεολογία της κομμουνιστικής φράξιας των Λαμπράκηδων και ο άπατρις τοπικισμός στην λαικίστικη αντίδραση για τους μέχρι τότε χειρισμούς του Κυπριακού.

Ο Wittgenstein έλεγε ότι το να ασχολείται κανείς με τη φιλοσοφία συνίσταται σε τρία στάδια : αρχικά πρέπει να καταλάβει την κρατούσα άποψη και να αισθανθεί άνετα μαζί της, μετά πρέπει να την αμφισβητήσει σε σημείο που να του γίνει αφόρητη και τελικά πρέπει να σκεφτεί τόσο πολύ ώστε να ξανακαταλήξει στην αρχική άποψη. Η ανάλυση μου έδειξε ότι η ετυμηγορία της Ιστορίας ήταν σωστή, ο Α. Παπανδρέου υπήρξε ολετήρας αλλά η χρονική έκταση των ευθυνών του είναι περισσότερο εκτεταμένη απο ότι νομίζεται. Η παράταξη της κεντροαριστεράς λοιπόν στην Ελλάδα μας έφερε μέσα σε 50 χρόνια απο το ένα μνημόνιο στο άλλο. Απομένει στον Ελληνικό λαό να την διαλύσει πολιτικά πριν αυτή καταδικάσει την Ελλάδα σε διηνεκές μνημόνιο.

Επετειακά

Πότε πρωτο-εορτάστηκε η 28η Οκτωβρίου ως επίσημη αργία δεν γνωρίζω. Είμαι όμως περίεργος για το πως. Τί ύφος να είχαν οι πανηγυρικοί την εποχή που οι ήρωες που έγραψαν ιστορία στα βουνά της Ηπείρου ήταν ακόμα νέοι; Ακούστηκαν κενές ρητορείες και υπερβολές ή το νόημα διατηρήθηκε στο ακέραιο; Υποθετικές ερωτήσεις θα μου πείτε. Σήμερα μας έχουν εξαντλήσει τα ζέοντα προβλήματα της καθημερινότητας και συντριβόμαστε στην τύρβη του δημοσιονομικού μας αδιεξόδου. Που να βρεθεί καιρός να διαπιστώσουμε ότι ο σύγχρονος εορτασμός της επετείου έχει πλήρως αλλοτριωθεί;

Σχολικές παρελάσεις με ενδυματολογικό κώδικα νυκτερινού κέντρου, αναφορές σε κατοπινά γεγονότα και ένας ηττοπαθής τονισμός των δραμάτων που επηκολούθησαν αποπροσανατολίζουν τον εορτασμό. Η τραγωδία της κατοχής, οι ηρωισμοί της Αντίστασης και το δράμα του διωγμού των Εβραίων είναι όλα γεγονότα αληθή και αξιομνημόνευτα αλλά όχι αυτή την ημέρα. Η μάχη της Κρήτης, ο Γοργοπόταμος, το Ελ Αλαμέιν και ο Βελουχιώτης με τον Ζέρβα, αν αυτό είναι το όνομα που περιμένετε να ακούσετε, δεν έχουν θέση σε αυτή την επέτειο.

Η επέτειος του ΟΧΙ είνα επέτειος νίκης. Γιορτάζουμε το θρίαμβο των Ελλήνων της εποχής απέναντι στα Ιταλικά στρατεύματα και την, έστω και προσωρινή, απελευθέρωση παμπάλαιων κοιτίδων του Ελληνισμού στη Βόρειο Ήπειρο.
Στις 28 Οκτωβρίου θυμόμαστε το Αργυρόκαστρο, την Κορυτσά, το Τεπελένι, τους Αγίους Σαράντα, το ύψωμα 731 και την Κλεισούρα. Τιμούμε τον Γεώργιο Β', τον Μεταξά, τον Παπάγο, τον Κατσιμήτρο, τον Διάκο, τον Μητραλέξη και τους άλλους πρωταγωνιστές της εποχής. Όλα τα άλλα είναι εκ του πονηρού.

Σε μερικούς αυτά ίσως ακούγονται ως λεπτομέρειες όμως οι νεο-Έλληνες πρέπει να μάθουν ότι οι λεπτομέρειες κάνουν την διαφορά. Σήμερα δίνουμε τον υπέρτατο αγώνα για την διατήρηση του Ελληνισμού. Η δημογραφική απίσχνανση, η γεωστρατηγική υποβάθμιση και ο οικονομικός μαρασμός απειλούν να εξαλείψουν τους Έλληνες ως ιστορικό υποκείμενο. Αγώνας χωρίς αγωνιστικό φρόνημα δεν νοείται. Το δε αγωνιστικό φρόνημα δεν καλλιεργείται με την ανάμνηση των παλαιών ηττών. Καλλιεργείται με την προβολή των νικηφόρων προτύπων του παρελθόντος όσο και αν αυτά ερεθίζουν κάποιους.

Η Αριστερά κυρίως στην Ελλάδα και κάποιοι όψιμοι συνοδοιπόροι της εξακολουθούν να υποσκάπτουν τα θεμέλια στα οποία η Ιστορία έστησε το βάθρο της ηγεσίας της εποχής. Εσχάτη δε πλάνη η άποψη ότι αυτή απλώς υπήκουσε στα κελεύσματα των ξένων, Άγγλων, προστατών της και μόνο το αγωνιστικό πνεύμα του λαού εξησφάλισε τον θρίαμβο. Λησμόνησαν όμως να μας ενημερώσουν πως αφού το υποκείμενο του λαού έμεινε το ίδιο το αντίστοιχο "θαύμα" δεν συνέβη στην Κύπρο το 1974 και στα Ίμια το 1996. Φαίνεται ότι η επιλογή σωστών συμμάχων, η επίκαιρη έκφραση του λαικού αισθήματος και η οργάνωση του αγώνα είναι αρετές που δεν εκτιμώνται απο το αριστερό μέρος του πολιτικού φάσματος.

Τα παραπάνω δεν αποτελούν άλλη μια προσπάθεια για να "την πούμε" στην Αριστερά έτσι για να συνεχίζεται η διελκυστίνδα της πολιτικής αντιπαράθεσης.  Είναι απαραίτητες προυποθέσεις για να παραμένει ο εορτασμός της επετείου επίκαιρος και να μην εκπέσει στο φολκλορισμό. Κάθε 28 Οκτωβρίου η σκέψη μας δεν πρέπει μόνο να ατενίζει τα βουνά της Βορείου Ηπείρου και να κλείνει ηρωικά το γόνυ της ψυχής μας στους νεκρούς και τις σημαίες μας. Οφείλουμε επίσης να συνδέουμε τις ιστορικές συγκυρίες της επετείου με τις τρέχουσες προκλήσεις. Να ιεραρχούμε τις προτεραίοτητες και να αποφεύγουμε τις ανόητες υπερβολές.

Φρονώ ότι σε ένα σύγχρονο εορτασμό της επετείου πρέπει να προβάλλεται η αλήθεια ότι η τιμή που κερδήθηκε στα βουνά της Βορείου Ηπείρου έδωσε στην Ελλάδα το ηθικό έρισμα για να απελευθερώσει τα Δωδεκάνησα και τις παρακείμενες θαλάσσιες οδούς. Αυτή είναι η προίκα του έπους του '40. Πόσες "αντιστασιακές" πράξεις αποτιμώνται εξ' ίσου; Όποιος δε αποδέχεται τον παραπάνω ισχυρισμό οφείλει περαιτέρω να αναγνωρίσει ότι αν η 28 Οκτωβρίου είναι μια επέτειος άξια εορτασμού τότε τι να πεί κανείς για την "ορφανή" επέτειο των Βαλκανικών πολέμων; Τι θα είμαστε σήμερα χωρίς την Θεσσαλονίκη και το Αρχιπέλαγος του Αιγαίου;
Ως πότε  λοιπόν θα εορτάζουμε το έλασσον και θα αγνοούμε το μείζον;

Κλείνω με μια ευχή, είθε να μην παρήλθε οριστικά η εποχή που η ιδωτική πρωτοβουλία των Ελλήνων κατάφερε να εξοπλίσει έναν Αβέρωφ και ο Κουντουριώτης του μέλλοντος να μπορεί να ξαναστείλει το ανάλογο για τα δεδομένα της εποχής μήνυμα :
Με την δύναμην του Θεού, τας ευχάς του Βασιλέως μας και εν ονόματι του Δικαίου, πλέω μεθ' ορμής ακαθέκτου και με την πεποίθησιν της νίκης εναντίον του εχθρού του Γένους

Να γίνει ένα σύνταγμα και ένα κακό σεφέρι

Η συλλογική μνήμη, σε αντίθεση με την προσωπική, δεν έχει την τάση να ωραιοποιεί τα γεγονότα. Οι συνταγματικές αλλαγές στην Ελλάδα αντί για γιορτές της δημοκρατίας έχουν καταγραφεί ως επαναστάσεις, "σεφέρια" κατά το κοινώς λεγόμενο και μάλιστα κακά. Το προτεινόμενο δημοψήφισμα για την τροποποίηση του Συντάγματος απο την κυβέρνηση Τσίπρα εμπίπτει σαφώς στην αυτή κατηγορία.

Εν μέσω της χειρότερης χρηματοοικονομική κρίσης που έχει γνωρίσει η χώρα μας μεταπολιτευτικά, η κυβέρνηση δια της εκπροσώπου της ανακοίνωσε ότι εξετάζει το ενδεχόμενο να εκτοξεύσει την προσφιλή της φωτοβολίδα, ήτοι να προκηρύξει δημοψήφισμα αυτή τη φορά με αντικείμενο την πολυσυζητημένη συνταγματική αναθεώρηση.

Δεν θέλει και μεγάλη φαντασία για να καταλήξει κανείς στο συμπέρασμα ότι η αμφιλεγόμενη πρωτοβουλία μάλλον εξετάζεται για να στρέψει το ενδιαφέρον του λαού απο τα πρωτοφανή για τη βαρβαρότητα τους οικονομικά μέτρα που ψηφίζει η κυβέρνηση. Η δε συγκυρία των 200 ετών απο την εθνική παλιγγενεσία που προτάθηκε ως χρονικός ορίζοντας φαντάζει ως, μια επιπλέον, αριστερής εμπνεύσεως κακόγουστη φάρσα για να διασκεδάσει τις εντυπώσεις απο τις αλλεπάληλες εθνικές προσβολές που δεχόμαστε.

Η επαναλαμβανόμενη συζήτηση για την συνταγματική μεταρρύθμιση θα ήταν απλά βαρετή αν δεν ήταν επικίνδυνη. Θα λέγαμε ότι είναι βαρετή γιατί παρά τα προφανή οφέλη που μπορούν να προκύψουν απο ένα θεσμικό εκσυγχρονισμό όλοι καταλαβαίνουν ότι για τα τρέχοντα χάλια μας δεν φταίει το απηρχαιωμένο συνταγματικό πλαίσιο όπως υποστηρίζει εν χορώ η πολιτική μας τάξη. Λύσεις για να παρακαμφθούν τα συνταγματικά αδιέξοδα υπάρχουν, η διάθεση και η φαντασία λείπουν.

Η επικινδυνότητα απορρέει απο τη βασική διαπίστωση ότι το σύνταγμα είναι ένα πολύ σοβαρό θέμα για να πειραματίζονται επ' αυτού ιδεοληπτικοί και μέτριοι. Αποτελεί παλαιά επιθυμία του κάθε λογής ριζοσπάστη να ξεθεμελιώσει όσα η κοινή εμπειρία απεκρυστάλλωσε στις θεμελιώδεις συνταγματικές επιταγές με σκοπό να ικανοποιήσει την αναθεωρητική του μανία. Αν παραμένετε αμετάπιστοι σκεφτείτε ότι οι εκ των πρωταγωνιστών του πολιτικού μας κατεστημένου κκ. Παυλόπουλος, Βενιζέλος και Λοβέρδος είναι ακαδημαικοί, ειδικοί επι του συνταγματικού δικαίου. Ποιός μπορεί καλόπιστα να υποστηρίξει ότι είναι προς το συμφέρον όλων μας η παρούσα γενιά πολιτικών να αναθεωρήσει το κανονιστικό πλαίσιο που θα διέπει τον πολιτικό μας βίο για τα επόμενα 30 τουλάχιστον χρόνια;

Μια ουσιαστική συζήτηση για το θέμα οφείλει να είναι εκτενέστατη και ξεφεύγει απο τα όρια του παρόντος άρθρου. Θα ήθελα όμως να επικεντρώσω το ενδιαφέρον στο κατά τη γνώμη μου πιο επίφοβο θύμα της προτεινόμενης αναθεώρησης: τις σχέσεις Εκκλησίας - Πολιτείας.

Θεωρώ ότι αυτό το τμήμα του θεσμικού πλαισίου είναι το πιο επίφοβο για αναθεώρηση επι τα χείρω γιατί στην παρούσα συγκυρία πρωταγωνιστούν δύο πολιτκές δυνάμεις με αντικληρικαλιστικές αγκυλώσεις, η ριζοσπαστική Αριστερά του κ. Τσίπρα και οι wannabe φιλελεύθεροι του κ. Μητσοτάκη. Δείγματα για τις προθέσεις τους έχουμε ήδη προγευθεί με την ψήφιση του συμφώνου συμβίωσης για τα ομόφυλα ζευγάρια.

Όπου υπαναχωρεί η γνώση και η τεκμηριωμένη επιχειρηματολογία, αναφύεται η ανάγκη για εύκολα συνθήματα. Στην προκειμένη περίπτωση η "καραμέλα" που φοβάμαι θα μας πιπιλίσουν είναι ο χωρισμός Εκκλησίας και Κράτους, και αυτό στο όνομα του ανοίγματος της κοινωνίας μας και της προσαρμογής της στα δεδομένα της "πολυπόθυτης" πολυπολιτισμικότητας.

Δεν σκοπεύω να ανταπαντήσω με όρους προφανούς λογικής, τα ρητορικά ερωτήματα επαρκούν.  Κατα ποίον τρόπον είναι ενωμένο το Κράτος με την Εκκλησία για να χωρισθεί; Μήπως π.χ., ήταν η Ιεραρχία της Εκκλησίας που κατήργησε αναδρομικά τα επιδόματα των συντάξεων ή μήπως για την υποστολή της σημαίας στα Ίμια ευθύνεται η ...  Ιερά Μητρόπολη Δωδεκανήσων;

Θα μπορούσα, πιο σοβαροφανώς, να επιχειρήσω να αντικρούσω με αναφορές στην προσφορά της Εκκλησίας στον αγώνα του 1821 και άλλα μελοδραματικά επιπέδου ... φουστανέλλας. Παρά την ιστορική τεκμηρίωση των παραπάνω μου φαίνεται ότι υπάρχουν ακόμα ισχυρότερα, τολμώ να πώ ζωντανότερα, επιχειρήματα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν: η προσφορά της Ορθοδοξίας στην Ελλάδα είναι αποτυπωμένη στην γλώσσα.

Αν αναλογιστεί κανείς το νόημα που έχει στην Ελληνική γλώσσα η έκφραση "είναι αμαρτία" θα καταλάβει αμέσως τον υποστηρικτικό ρόλο έπαιξε και μπορεί να παίξει η Ορθοδοξία στην πορεία της νεο-Ελληνικής συνείδησης. Εκεί που άλλες θρησκείες και δόγματα ορίζουν την αμαρτία ως παρακοή σε, αυθαίρετους κάποιες φορές, κανόνες, η Ορθοδοξία πενθεί για τις αστοχίες της ζωής μας. Στην Ελλάδα αμαρτία είναι να πετάς το φαί, να βασανίζεις ζωντανά και να σκορπίζεις  το ταλέντο σου. Δεν γνωρίζω κανένα κανονιστικό κείμενο προιόν καμμιάς φιλελεύθερης ή μη ιδεολογίας που να απαγορεύει τα παραπάνω.

Λένε ότι οι στρατοί είναι προετοιμασμένοι για να πολεμίσουν τον προηγούμενο κάθε φορά πόλεμο. Νομίζω ότι το ίδιο ισχύει και για τα συντάγματα. Είναι αστείο εν έτει 2016 να φιλοδοξούμε να θεραπεύσουμε θεσμικά τα τραύματα άλλων κοινωνιών, άλλων εποχών. Τέλος στην ιστορία, σκοπό δηλαδή, αναγνωρίζει πρωτίστως η Χριστιανική θεώρηση της εξέλιξης του κόσμου. Θα ήταν αφόρητα μοναχικό οι Ελληνες του 21ου αιώνα να αποδεχτούν και μάλιστα θεσμικά ότι στην πορεία αυτή θα αρνηθούν την συνδρομή της μόνης δύναμης που αποδεδειγμένα αυτο-προσφέρεται θυσιαστικά για να ολοκληρωθεί αυτή η πορεία με, υπαρξιακή, επιτυχία.

Markers of Life

This post is personal. It is about a little quirk that makes my life different than yours. It falls among the details that your mother or your wife knows about you, like how you drink your coffee, with sugar or black, or which side of the bed you prefer better.

Those who are close to me, know that books play an important part in my life. I believe that if you are a genuine book lover, then the word ‘book’ in your subconscious should point to the printed version, never the e-book. A book to you should be only the one you can put under your pillow at night, hoping to inspire your dreams (without the risk of frying your brain.) Do that and you can claim to be among the ranks of the likes of Alexander the Great who used to do that with the Iliad.

If you accept the above premise then you will certainly find yourself very sympathetic to the following piece of paraphernalia: the book-marker. The goal of this post is to convince you that this secondary character in the play of your intellectual life can be a protagonist as well if looked at from the correct angle.

I think I like the analogy I gave previously, with markers being characters in an imaginary play so I will try to push it a bit further. Modern, experimental, theater tries to cross the line between the formal roles of the actor and the audience. The audience is invited to act and vice-versa. In that sense, in my endless need for markers for each book I read, I try to use little pieces of paper, usually tickets from movies I saw, or receipts from coffee places I frequent, as markers. Each book now gets its own dedicated marker, a special token for its memories. The nice thing is that like in the theater, the flow of information goes now both ways: the marker points to the memories from the book, and the book points back to the memories from that reading period of your life. Amazing, right?

I collect markers. Why? Because I find collecting stamps too boring (with all due respect to Lord Rutherford and his views on science.) Seriously, if you are like me the question should be reversed. Why would anyone not want to collect book-markers? Not only, they can be pieces of art in themselves. They are literally pointers to some of the best memories one has.

I hope that by now I have convinced you to appreciate the value of a book-marker that might fall into your hands but if everything else fails I think the pointer analogy is the most useful. Sir Isaac Newton thought of himself as a boy on the seashore gazing at the vast undiscovered ocean in front of him and rejoicing with his occasional discoveries. My discoveries compared to Newton’s are nothing more than sand on the surface of his shells, still, I regard myself too as another boy observing the same ocean and occasionally raising his hand to point to an interesting wave.

Most of these waves I caught in the pages of books and such amazing opportunities should be commemorated. A marker is the most appropriate way. So, if you ever find yourselves looking for a gift for me, a marker is one of your best options. After all, it is also one of the cheapest too :)