Όλα για το πτυχίο!

 Η πρωινή μου ρουτίνα επιβάλλει να αρχίζει η μέρα με την ακρόαση ενός καθημερινού podcast ποικίλης ύλης. Σε πρόσφατο επεισόδιο σχολιάστηκαν οι δυσκολίες που αντιμετωπίζει η γενιά Z στον χώρο της εργασίας. Ανέφερε, δε, μια λίστα παραπόνων, μέσα στα οποία ξεχώριζε το ακλόνητο επιχείρημα ότι η γενιά αυτή ταλαιπωρείται παρ’ ότι είναι η πλέον μορφωμένη στην ιστορία. Ως μορφωμένη εννοούμε ότι τα μέλη της εισέρχονται στον επαγγελματικό στίβο με περισσότερα πτυχία και μεταπτυχιακά παρά ποτέ.

Δεν θα κρύψω ότι θεωρώ αυτό το επιχείρημα πολύ ασθενές. Αγνοεί το φαινόμενο του πληθωρισμού στην εκπαίδευση. Η κατοχή ενός πτυχίου με χαμηλές επιδόσεις, μετά από μακρά φοίτηση, από ένα πανεπιστήμιο σχεδόν ανυπόληπτο στην παγκόσμια κατάταξη, σε ένα αντικείμενο του συρμού, δεν αποτελεί επαγγελματικό εφαλτήριο. Αντίθετα, το γεγονός ότι έλαβαν δωρεάν τη δυνατότητα να πραγματοποιήσουν σπουδές, για πολλούς ανώτερες των αντικειμενικών τους δυνατοτήτων, θα έπρεπε να τους δίνει, αν μη τι άλλο, κάποια αισιοδοξία.

Η παραπάνω διαπίστωση με έβαλε σε σκέψεις. Τα προβλήματα στην εκπαίδευση δεν θα λείψουν ποτέ. Ιδίως σε αντικείμενα που εξελίσσονται διαρκώς, όπως π.χ. η τεχνολογία, το να παρέχεις ένα καλό πρόγραμμα σπουδών είναι ένας κινούμενος στόχος. Αυτό δεν σημαίνει, όμως, ότι δεν γίνεται και πρόοδος.
Τις προάλλες, απόφοιτος από την ίδια ανώτατη σχολή με εμένα, μου διηγήθηκε με παράπονο (50 χρόνια αργότερα!!!) ότι τους παρέδωσαν το σύγγραμμα της Φυσικής μετά τις εξετάσεις, καθότι το βιβλίο ήταν ακόμα στη διαδικασία της μετάφρασης. Δεν ήξερα αν έπρεπε να θεωρήσω εαυτόν τυχερό, αφού στο μάθημα σχεδίασης μικροηλεκτρονικών κυκλωμάτων (μόλις 30 χρόνια πριν), ο καθηγητής, για να επανορθώσει επειδή το σύγγραμμα δεν ήταν διαθέσιμο — το λάβαμε και εμείς μετά από τις εξετάσεις — μας έδωσε ασπρόμαυρα φωτοαντίγραφα από σχήματα με γραμμές επτά διαφορετικών χρωμάτων.

Υπαρκτά προβλήματα μεν, αλλά όχι αξεπέραστα. Τη δεκαετία του ’60, μετέπειτα γνωστός γιατρός αδυνατούσε να περάσει το μάθημα εμβληματικού καθηγητή, γιατί δεν είχε αγοράσει το σύγγραμμά του. Επικρατούσε αυτή η αχαρακτήριστη πρακτική, κατά την οποία κάποιοι καθηγητές, σε συνεργασία με τον εκδοτικό οίκο που εξέδιδε το σύγγραμμά τους, προμηθεύονταν λίστα με τα ονόματα των φοιτητών που το είχαν αγοράσει. Αυτοί και μόνο μπορούσαν να περάσουν το μάθημα. Τη λύση, ευτυχώς, έδωσε η συναδελφική αλληλεγγύη, αφού οι φίλοι του μοιράστηκαν το κόστος από κοινού και τον διευκόλυναν οικονομικά.

Αν σας φαίνονται όλα αυτά υπερβολικά, δεν ξέρω τότε πώς να σχολιάσω αυτό που διάβασα στα απομνημονεύματα του θείου μου, που μεγάλωσε στις αρχές του προηγούμενου αιώνα. Αναφερόμενος στα μαθητικά του χρόνια, δήλωνε με περηφάνια πως ήταν ένας από τους τρεις (!!!) στη χρονιά του που κρίθηκε άξιος να αποφοιτήσει από το μοναδικό Γυμνάσιο του νησιού του. Το σκεπτικό των καθηγητών χρήζει ιδιαίτερης μνείας: έπρεπε να προστατεύσουν το κύρος του σχολείου, περιορίζοντας τον αριθμό των αποφοίτων.
Απάνθρωπο, αλλά έτσι “στέρησαν” από τη γενιά P ή M ή ό,τι άλλο γράμμα θέλετε, τη δυνατότητα να λέει ότι ήταν η πιο μορφωμένη γενιά στην ιστορία. Μια γενιά που πολέμησε από τη Μικρασιατική Εκστρατεία μέχρι και το 1940. Ο καθείς και τα προβλήματά του!