Πιστεύετε στις συμπτώσεις; Αν όχι, μήπως στην δύναμη του πεπρωμένου; Ιδιαίτερα για τις μεγάλες προσωπικότητες, σαν και αυτές που σφραγίζουν ανεξίτηλα τον κόσμο στο διάβα της ιστορίας τους; Τι θα λέγατε αν μαθαίνατε για τις απίστευτες αναλογίες στις συμπτώσεις στη ζωή δυο ατόμων της ίδιας οικογενείας;
Ο Winston Churchill ανήκει αναμφισβήτητα στην χορεία των πρωταγωνιστών του 20ου αιώνα. Η ζωή του είχε αποτελέσματα που προβάλλονται στον χώρο και τον χρόνο πολύ μακρύτερα απο το πλαίσιο δράσης του. Γόνος αριστοκρατικής οικογενείας της οποίας η αλυσίδα πήγαινε πίσω κάμποσους αιώνες στον John Churchill, 1ο Δούκα Marlborough, αυτόν που θα μπορούσαμε να αποκαλέσουμε και ως γενάρχη του οίκου. Με αυτόν λοιπόν τον διάσημο πρόγονο είναι που παρατηρούμε μια σειρά απο ενδιαφέρουσες συμπτώσεις. Στρατιωτικοί και πολιτικοί και οι δύο υπηρέτησαν την πατρίδα τους και μια πλειάδα απο μονάρχες της.
Παρά τα προφανή τους προσόντα η καριέρα τους ήταν γεμάτη απο σκαμπανεβάσματα. Χρειάστηκε δε ακόμα και να αλλάξουν στρατόπεδο για να αναγνωριστούν. Ο John ξεκίνησε ως αυλικός του οίκου των Stuart δίπλα στον James II, τον τελευταίο καθολικό βασιλιά της Αγγλίας, η ανικανότητα του οποίου του έδωσε μεταξύ άλλων το, μάλλον βρωμερό, προσωνύμιο “Seamus an Chaca” (Ιάκωβος ο … σκατοκέφαλος) απο το Ιρλανδικό του στράτευμα. Αφού έπαιξε πρωταγωνιστικό ρόλο στην καταστολή της εξέγερσης του Monmouth για να στηρίξει τον ηγεμόνα του, άλλαξε πορεία και συνομώτησε εναντίον του κατά την διάρκεια της Glorious Revolution του 1688 που σφράγησε την εκδίωξη του. Στα βήματα του προγόνου έπρεπε να βαδίσει και ο νεαρός πολιτευτής Winston αφού ξεκίνησε να πολιτεύεται με τους Συντηρητικούς, μεταπήδησε στους Φιλελευθέρους και κατέληξε πίσω στους Συντηρητικούς για να αναλάβει την πρωθυπουργία τις παραμονές του Β’ ΠΠ.
Επειδή λοιπόν ισχύει πάντοτε το ρητό “την προδοσία πολλοί ηγάπησαν, τον προδότη ουδείς” ο John δεν κατάφερε να απαλλαγεί εύκολα απο τις κατηγορίες του Ιακωβιτισμού με αποτέλεσμα να χάσει τα αξιώματα και να περάσει και ένα φεγγάρι απο τον London Tower, μισητή φυλακή και σύμβολο της απολυταρχίας των Νορμανδών κατακτητών.
Τα ίδια και ο πολιτικός Winston που μετά την καταστροφική απόβαση στην Καλλίπολη υπεβιβάσθη απο υπουργός Ναυτικών σε κάτι σαν υπουργό άνευ χαρτοφυλακίου. Μια άλλη θητεία ως υπουργός των Οικονομικών δεν πήγε πολύ καλύτερα αφού συνδέθηκε με την επιστροφή της στερλίνας στον χρυσό κανόνα σε προπολεμική ισοτιμία με αποτέλεσμα να δημιουργήσει υφεσιακές πιέσεις στην Βρετανική οικονομία.
Αν η ιστορία σταματούσε εκεί, σίγουρα η παρουσία των πρωταγωνιστών μας θα ήταν μάλλον μια υποσημείωση. Αλλά του “τροχού τα γυρίσματα” και της μοίρας τα κελεύσματα έφεραν εξελίξεις που έμελλε να δοξάσουν το όνομα της οικογένειας απο την πλέον ανέλπιστη πηγή. Φανατικοί πατριώτες και οι δύο, υποστηρικτές του αυτοκρατορικού πεπρωμένου της Αγγλίας έμελλε να δοξαστούν απο ένα πόλεμο επι του ηπειρωτικού Ευρωπαικού εδάφους. Για τον John, ορίστηκε αρχιστράτηγος απο την βασίλισσα Άννα στον πόλεμο της “Ισπανικής διαδοχής” (1701–1715) που ενέπλεξε τις σημαντικότερες Ευρωπαικές δυνάμεις. Για τον Winston το διακύβευμα ήταν ακόμα μεγαλύτερο, ο Β’ ΠΠ.
Το παρόν πόνημα δεν διεκδικεί δάφνες ιστορικής μελέτης ή ακόμα περισσότερο ενδελεχούς βιογραφίας των πρωταγωνιστών. Όπως όλα γεννήθηκε μικρό, απο μια ελάχιστη παρατήρηση: την διαφορά που έκανε στην εξέλιξη των πολέμων των πρωταγωνιστών μας, το πλεονέκτημα της κρυπτανάλυσης.
Οξύμωρο ίσως θα πείτε ότι μια λεπτομέρεια φαίνεται να έκρινε τον πόλεμο. Ακόμα δε περισσότερο ότι το έργο αυτό ανέλαβαν κάποιοι συνεργάτες των πρωταγωνιστών. Για τον John, ο συνεργάτης ήταν ένας στρατιωτικός με γνώσεις γλωσσολογίας ο William (General Earl) Cadogan. Για τον Churchill, δεν ήταν κανείς άλλος απο τον Alan Turing. Αυτό δε το συμπέρασμα βγαίνει απο τους ίδιους τους πρωταγωνιστές. Για τον μεν Cadogan, o Ολλανδός Grand Pensionary Heinsius είχε πει “If you want to have a Duke of Marlborough, you need a Cadogan”. Ο Turing, πιο τραγικός, κέρδισε τα εύσημα απο τον ίδιο τον Churchill: “Turing made the single biggest contribution to allied victory”.
Ο Cadogan παρ’ότι ξεκίνησε για σπουδές νομικής στο Trinity College στο Δουβλίνο, ακολούθησε το στρατιωτικό στάδιο και σε νεαρή ηλικία οι ικανότητες του έγιναν αντιληπτές απο τον πρόγονο Churchill, ο οποίος τον ανέδειξε σε κορυφαίο επιτελή του. Τον διέκριναν οι διοικητικές ικανότητες, η οργάνωση της επιμελητείας αλλά δεν έλειψε και απο το πεδίο της δράσης, ιδιαίτερα για τη συλλογή πληροφοριών καθώς μιλούσε αρκετές γλώσσες. Κατά την διάρκεια της εξορίας του Churchill τον ακολούθησε στερούμενος όλων των βαθμών του για να επιστρέψει μαζί του όταν αυτός επανήλθε στο αξίωμα του.
Ο Turing δεν είχε την τύχη του Cadogan. Η προσφορά του σε περισσότερους του ενός τομείς (μαθηματικά, λογική, πληροφορική, τεχνητή νοημοσύνη, βιολογία) δεν αναγνωριστήκε εν ζωή αντίστοιχα με την αξία της καθώς κόπηκε το νήμα της στην ηλικία των 42 ετών. Αν επικεντρωθούμε στην συμμετοχή του Turing στον Β’ΠΠ θα τον βρούμε επικεφαλής της μυστικής μονάδας κρυπτανάλυσης υπεύθυνης για να αποκρυπτογραφεί τα σήματα των Γερμανικών υποβρυχίων. Εκεί σχεδίασε και επέβλεψε την κατασκευή μηχανών αποκρυπτογράφισης με εξαιρετική επιτυχία. Η επιτυχία όμως δεν ήρθε χωρίς την προσωπική υποστήριξη του Winston Churchill στον οποίο κατέφυγαν για να εγκρίνει τους απαραίτητους πόρους κατά προτεραιότητα. Ο επίσημος Βρετανός ιστορικός του Β’ΠΠ εκτίμησε ότι το έργο του μείωσε την διάρκεια του πολέμου στην Ευρώπη κατά 2 χρόνια και έσωσε περισσότερες απο 14 εκατομμύρια ζωές.
Οι αναλογίες είναι πολλές. Όσο τις κυνηγάς βρίσκεις περισσότερες. Κάποιες ίσως και να φαίνονται υπερβολικές. Αλλά ο ρόλος που έπαιξαν δύο μεγάλες πανευρωπαικές συρράξεις στη ζωή δυο πρωταγωνστών απο την ίδια οικογένεια και το πως η κρυπτανάλυση ήταν το μυστικό της επιτυχίας τους μου φάνηκε αρκετά σημαντικός για να τον προσπεράσω.
ΥΓ. Η αρχική σκέψη για να γράψω αυτή την ανάρτηση μου δημιουργήθηκε διαβάζοντας την εξαιρετική μελέτη The Secret World: A History of Intelligence
No comments:
Post a Comment